Cách bày mâm ngũ quả ngày tết 2022 mang lại may mắn cả năm

* Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo, không phải ý kiến chuyên gia

Mâm ngũ quả là gì?

Mâm ngũ quả ngày tết là một mâm trái cây với 5 loại quả khác nhau, thường được các gia đình Việt Nam bày trên bàn thờ tổ tiên hoặc trên bàn phòng khách vào dịp Tết Nguyên Đán. Mỗi loại hoa quả trên mâm mang những ý nghĩa riêng biệt, thể hiện mong muốn của chủ nhà trong năm tới qua những màu sắc và tên gọi khác nhau. Ngày nay, mâm ngũ quả không chỉ mang ý nghĩa phong tục tâm linh mà còn là một vật trang trí đầu năm.

Tìm hiểu ý nghĩa mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả thường được bày biện 5 loại trái cây khác nhau, biểu tượng cho ước nguyện nắm được ngũ “Phúc lâm môn” của người Việt:

• Phú: tiền bạc của cải
• Quý: đức hạnh đáng quý
• Thọ: sống lâu trăm tuổi
• Khang: sức khỏe dồi dào
• Ninh: cuộc đời bình yên

Theo từng vùng miền, cách xếp và ý nghĩa mâm ngũ quả lại có những điểm khác biệt.

Ý nghĩa mâm ngũ quả miền Bắc

Đối với những gia đình miền Bắc, một mâm ngũ quả chuẩn phong thủy phải có đầy đủ các loại trái cây: 1 nải chuối xanh, bưởi, sung, hồng, ớt, dứa, bưởi hay quất. Cách bày mâm ngũ quả phải cẩn trọng và tinh tế, khiến cho tổng thể mâm rực rỡ đủ 5 màu sắc nhưng vẫn hài hòa và đẹp mắt. Mỗi màu sắc trên mâm ngũ quả đại diện cho một màu trong thuyết Ngũ hành: 

• Màu trắng (mệnh Kim) 
• Màu xanh lá (mệnh Mộc)
• Màu đen (mệnh Thủy)
• Màu đỏ (mệnh Hỏa) 
• Màu vàng (mệnh Thổ)

Trong mâm ngũ quả của miền Bắc, một nải chuối xanh biểu trưng cho sự đầm ấm, đoàn kết và sum vầy là không thể thiếu. Bưởi hoặc phật thủ cũng được người Bắc trưng bày với ước muốn cầu tiền tài và sự thành đạt. Quả hồng hoặc ớt đỏ được xen kẽ giữa những loại quả khác, nổi bật giữa mâm nhờ màu đỏ vàng rực rỡ, mang đến nhiều điều may mắn cho gia chủ. Bên cạnh đó, người Bắc cũng thường bày dứa lên mâm bởi mùi thơm dịu nhẹ, tượng trưng cho một năm sắp tới bình an và thịnh vượng.

Ý nghĩa mâm ngũ quả miền Trung

Miền Trung là khu vực tương đối khó khăn, nhiều thiên tai, bão ngập, hạn hán nên lượng hoa quả không nhiều và đa dạng như 2 miền Bắc - Nam. Mâm ngũ quả đầu năm nơi đây thường đơn giản, có gì cúng nấy, không bày biện hình thức, chú trọng vào sự thành tâm của người cúng. Tùy vào hoàn cảnh và điều kiện sống, người dân dải đất miền Trung sẽ trang trí mâm ngũ quả ngày tết theo nhiều cách khác nhau.

Ý nghĩa mâm ngũ quả miền Nam

Các gia đình miền Nam thường dành nhiều tâm sức cho việc ăn uống, cũng như cách xếp mâm ngũ quả đẹp. Họ vô cùng cẩn thận trong quá trình chọn lựa trái cây và ưu tiên: mãng cầu, sung, đu đủ, xoài với ước nguyện một năm mới an khang, “cầu sung vừa đủ xài”.

Ngoài ra, người phương Nam không cúng các loại hoa quả mà họ cho rằng có vận khí xấu như chuối (làm ăn lác đác, thất vốn), lê (đổ bể, lê lết), ớt (khó chịu, đổ vỡ) quýt và cam (quýt làm cam chịu).

>>> Có thể bạn quan tâm: Hướng dẫn cúng ông Công ông Táo đầy đủ, chi tiết nhất 2022

Cách bày mâm ngũ quả ngày tết để mang lại may mắn

Muốn bày mâm ngũ quả đẹp, người trang trí cần hiểu biết về cách bài xếp, cân đối hình dạng và màu sắc cho mâm. 3 cách bày mâm ngũ quả ngày tết dưới đây sẽ mang lại nhiều gợi ý độc đáo cho chủ nhà:

Bày mâm ngũ quả ngày tết 1

Mâm ngũ quả gồm những gì?

• 12 - 22 quả quýt
• 8-10 trái ớt
• 1 nải chuối xanh
• 1 quả bưởi vàng
• 1-2 chùm nho đen

Cách trình bày

• Bước 1: Đặt nải chuối xanh vào giữa đĩa, đồng thời xếp quýt vừa đủ quanh thành đĩa
• Bước 2: Đặt quả bưởi lên trên nải chuối, làm sao để quả bưởi có thể đứng vững, đẹp đẽ giữa nải chuối
• Bước 3: Đặt chùm nho ở vị trí thích hợp (thường là ở phía sau quả bưởi)
• Bước 4: Đan xen ớt và quýt ở những khoảng trống sao cho đẹp mắt

Bày mâm ngũ quả đẹp 2

Mâm ngũ quả gồm những gì?

• 1-2 quả đu đủ
• 1-2 quả xoài xanh
• 1 quả dưa vàng
• 1 quả dưa hấu
• 1 quả thanh long
• Tùy chọn: 1 chùm nho, 1 quả dứa, 1-3 quả cam

Cách trình bày:

• Bước 1: Đặt quả dưa vàng ở bên trái mâm, quả dưa hấu ở sau quả dưa vàng phía bên phải mâm để làm trục căn trang trí các loại quả còn lại
• Bước 2: Đặt quả đu đủ, xoài xanh cứng ở phía dưới cùng, đỡ các loại quả mềm bên trên
• Bước 3: Trang trí thanh long phía trên các loại quả xoài và đu đủ. Gia chủ có thể thêm các loại quả khác tùy chọn như nho, dứa hay cam để mâm ngũ quả thêm đặc sắc.

Cách xếp mâm ngũ quả đẹp 3

Mâm ngũ quả gồm những gì?

• 8-10 quả xoài chưa chín kỹ, còn tương đối cứng
• 6-7 quả táo đỏ
• 6-8 quả quýt xanh
• 3 quả cam vàng
• 1 quả đào nhỏ

Cách trình bày

• Bước 1: Xếp xoài quanh vành mâm làm sao cho kín cả mâm, hướng đầu xoài ra ngoài
• Bước 2: Xếp 6-7 quả táo vào kẽ giữa các quả xoài, làm sao cho táo đứng vững trên mâm
• Bước 3: Xếp quýt xanh trên trên quả táo sao cho quýt đứng vững và tạo thành một vòng tròn
• Bước 4: Đặt cam vàng trên quýt, làm trụ vững chắc để đỡ quả đào nhỏ lên trên.

Những lưu ý cần tránh khi trang trí mâm ngũ quả ngày tết

Mâm ngũ quả được người Việt xem như một phương thức bày tỏ lòng biết ơn đối với ông cha, tổ tiên, đồng thời cầu mong những điều đẹp nhất trong năm sắp tới. Bởi những ý nghĩa quan trọng, người bày cần lưu ý một số điều về cách bày mâm ngũ quả ngày tết như sau:

Hiểu sai về mâm ngũ quả, ý nghĩa từng quả

5 loại quả trong mâm ngũ quả tượng trưng cho 5 mệnh theo thuyết Ngũ hành. Vì vậy, người bày biện cần tránh chọn ít hơn 5 màu trái cây hay các loại trái cây trên mâm không có ý nghĩa. Một số loại hoa quả có màu sắc tương ứng với Ngũ hành được gợi ý như sau:

• Màu trắng (Kim): lê trắng…
• Màu xanh lá (Mộc): chuối xanh, na, dừa, dưa hấu, xoài xanh…
• Màu đen (Thủy): nho đen, mãng cầu,...
• Màu đỏ (Hỏa): táo, hồng, 
• Màu vàng (Thổ): lê vàng, cam, quýt, dưa vàng, xoài chín, phật thủ/ bưởi chín…

Rửa quả sạch khi bày mâm ngũ quả

Tuy việc ngâm rửa sẽ giúp trái cây sạch sẽ hơn, song điều này cũng khiến trái cây ướt dễ bị héo - mang điềm không may, không trưng bày và để ăn được lâu. Chính vì vậy, gia chủ có thể rửa bưởi qua nước vôi và chỉ nên dùng giấy ướt lau vỏ ngoài của các hoa quả khác. 

Bày quá 5 quả

Các loại trái cây ngày càng trở nên phong phú, khiến nhiều người thích thú chọn mua và bày biện tất cả lên mâm ngũ quả. Để giữ được tính truyền thống và ý nghĩa của mâm đúng như tên gọi, chủ nhà chỉ nên bày đúng 5 loại quả, đồng thời không đặt các loại hoa hay thực phẩm khác lên mâm.

Chọn sai số lượng quả

Chuối khi thờ cúng phải dâng cả nải với số quả lẻ, các quả đẹp đều nhau, cùng hướng lên trên như một đôi bàn tay nâng đỡ cả nhà, hứng lộc cầu may cho năm tới.

Cách chọn các loại quả để bày mâm ngũ quả đẹp

Muốn một mâm ngũ quả để được lâu, bài trí dễ dàng, màu sắc rực rỡ, người bày mâm nên lựa chọn hoa quả kỹ càng, đặc biệt là chọn quả chưa chín hẳn, chắc tay, không trầy xước hay dập nát. Gia chủ có thể chọn hoa quả theo ý nghĩa riêng từng quả:

• Quả bưởi, phật thủ, dưa hấu: sự đủ đầy, nhiều điều may
• Quả hồng, quýt, ớt: sự may mắn, thành đạt
• Quả lưu: đông con nhiều cháu, vui nhà vui cửa
• Quả táo: phú quý
• Quả đào: sự thăng tiến trong sự nghiệp
• Quả dừa: vừa đủ dùng không thiếu thốn
• Quả đu đủ, sung: sự sung túc, đầy đủ về sức khỏe, tiền tài, các mối quan hệ
• Quả xoài: xài nhiều không thiếu thốn

>>> Có thể bạn quan tâm: 20+ mẫu phòng thờ đẹp, trang nghiêm hợp phong thủy

Hình ảnh mâm ngũ quả ngày tết đẹp

Dưới đây là một số gợi ý cách bày mâm ngũ quả đẹp:

Chuối, bưởi và các loại quả to được xếp dưới cùng, làm “móng nhà” vững chắc cho các loại quả khác bên trên. Dưa hấu được đặt trên cùng như một điểm nhấn của mâm ngũ quả.

Không chỉ mâm ngũ quả, gia đình có thể bài trí thêm giỏ hoa, các loại hoa quả riêng biệt và các vật trang trí khác xung quanh khu thờ cúng hoặc bàn tiếp khách.

Người dân Nam Bộ thường đặt 2 quả dưa hấu tươi mát, căng tròn 2 bên mâm ngũ quả để cầu nguyện một năm sắp tới trọn vẹn may mắn.

Kết

Bài viết trên cung cấp thông tin về khái niệm, ý nghĩa và cách trang trí mâm ngũ quả sao cho hợp phong tục và đẹp mắt. Hy vọng Quý khách hàng có thể áp dụng cho mâm quả của gia đình mình vào dịp Tết năm tới.

* Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo, không phải ý kiến chuyên gia