Cầu Thăng Long ở đâu? Tìm hiểu về cầu Thăng Long từ A - Z

* Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo tại thời điểm chia sẻ, không phải ý kiến chuyên gia!

Cầu Thăng Long ở đâu?

Cầu Thăng Long là một trong số ít những cây cầu của Việt Nam góp mặt trong hầu hết các các nhiệm kỳ kinh tế, xã hội, chính trị của đất nước. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cầu Thăng Long ở đâu hay cầu Thăng Long có chiều dài bao nhiêu mét? 

Ngày 26/11/1974, dự án cầu Thăng Long chính thức được khởi công xây dựng. Cầu bắc qua sông Hồng ở vị trí km6 + 300 trên đường Vành đai 3. Một đầu cây cầu nằm ở bến Chèm, thuộc địa bàn xã Thụy Phương, huyện Từ Liêm (bờ Nam) và đầu cầu còn lại thuộc xã Võng La, huyện Đông Anh (bờ Bắc). Bờ Nam và bờ Bắc cách nhau 1688m và cách trung tâm Hà Nội 12km.

Lịch sử hình thành cầu Thăng Long

Quá trình thiết kế

Lịch sử cầu Thăng Long đã trải qua một hành trình dài, chứng kiến cả thời gian đất nước trước và sau khi đổi mới. Quá trình thiết kế diễn ra từ năm 1974 - 1977, do một chuyên gia người Trung Quốc thực hiện. Cầu Vũ Hán của Trung Quốc có khung dầm thép liên kết hình hoa thị (ӿ). Cầu Thăng Long có khung dầm thép liên kết hình tam giác.

Theo thiết kế ban đầu của Trung Quốc, cầu Thăng long có khung dầm thép; mặt đường ô tô cầu chính có kết cấu làm từ các tấm bê tông cốt thép dày hơn 14 cm. Nhìn thiết kế của cầu có phần nặng nề và kém thanh thoát.

Sau này, Liên Xô đã thiết kế cầu chính bằng dạng thép có các thanh dầm liên kết bằng bu lông cường độ cao; mặt cầu ô tô trên cầu chính được làm từ từ các bản trực hướng bằng thép hợp kim. Thiết kế này sẽ làm giảm chiều cao giữa hai tầng, giúp cây cầu trông thanh thoát hơn.

Quá trình thi công

Cầu Thăng Long xây dựng năm nào? Cầu Thăng Long được khởi công xây dựng vào ngày 26/11/1974 và chính thức khánh thành ngày 9/5/1985. Đây là cây cầu duy nhất của thành phố Hà Nội có thời gian thi công lâu nhất trong vòng 11 năm. Ban đầu, cây cầu này do Trung Quốc giúp xây dựng. Tuy nhiên, vào năm 1978, Trung Quốc đơn phương phá vỡ cam kết, cắt bỏ viện trợ và rút các chuyên gia về nước, khiến công trình bị bỏ dở. Sau đó, cây cầu được Liên Xô tiếp quản, khôi phục thi công từ tháng 6/1979 và hoàn thiện vào năm 1985.

Tất cả các công việc bao gồm những hạng mục phức tạp, đòi hỏi công nghệ, tay nghề cao khi đó đều do công nhân Việt Nam đảm nhận thực hiện, các chuyên gia của Liên Xô chủ yếu là hướng dẫn và giám sát.

Trong quá trình xây dựng, Liên Xô đã cung cấp cho công trình khoảng 49.000 tấn sắt thép các loại, 26.000 tấn dầm cầu thép, gần 60.000 tấn xi măng mác cao và hàng trăm tấn máy móc, thiết bị như  cần cẩu tải trọng lớn, hệ thống hàn tự động, thiết bị thí nghiệm, kiểm định, máy xúc, ủi, xe lu, canô…

Khác với giai đoạn 1974 - 1978 khi Trung Quốc hỗ trợ xây dựng, từ năm 1979 - 1985, cầu Thăng Long được quản lý tương đối tốt. Do đó, trên công trường không xảy ra bất kỳ tai nạn lao động nghiêm trọng nào.

>>> Có thể bạn quan tâm: Cầu Chương Dương ở đâu? Xây năm nào? Dài bao nhiêu mét?

Thông số kỹ thuật cầu Thăng Long 

• Cầu Thăng Long gồm 2 tầng dùng chung cho cả đường sắt và đường bộ.
• Tải trọng đường sắt: Tính cho đoàn tàu C12.
• Tải trọng đường ô tô: Tính cho đoàn xe H30 - HK80.
• Tải trọng đường xe thô sơ: Phân bố đều 400 kg/m2 hoặc 1 xe 13 tấn.
• Tải trọng đường đi bộ: 300 kg/m2.
• Độ cao thông thuyền: Đảm bảo mực nước thông thuyền +11,10m, tàu 3000 tấn.

Cấu tạo: Cầu chính có kết cấu nhịp cầu bằng thép (chủ yếu là thép hợp kim có chứa crôm, silic, đồng, niken), được dẫn bằng các nhịp dầm bê tông cốt thép.

Cấu trúc: Cầu đường sắt và đường bộ đi riêng, có 2 tầng.

Chiều dài cầu chính vượt sông: 1.688m bao gồm 15 nhịp dầm thép. Cầu chính có tổng 5 dầm thép liên tục. Các nhịp cầu tạo thành các liên dầm độ dài 112m/nhịp X 3 nhịp = 1 liên, đặt trên 2 mố và 14 trụ. Mỗi trụ chứa gần 10.000m3 bê tông.

Chiều dài tính theo cầu đường sắt: 5.503,3m; rộng 17m. Cầu đường sắt nằm ở phía dưới, cách tầng trên khoảng 14 m (tính từ tim thanh dầm mã hạ đến tim thanh dầm mã thượng). Lòng cầu rộng 10m, có 2 đường sắt, một đường tiêu chuẩn 1,435m và một đường 1m. Hai bên cánh gà tầng dưới có 2 đường xe thô sơ, mỗi đường rộng 3,5m. Các nhịp cầu dẫn có kết cấu bằng nhịp dầm bê tông dự ứng lực, dài 33m/nhịp. Có tất cả 116 nhịp cầu dẫn đường sắt (gồm 53 nhịp phía Bắc, 63 nhịp phía Nam).

Chiều dài tính theo đường ô tô: 3116m. Cầu ô tô nằm tại tầng trên. Mặt cầu tầng rộng 19,5m, phần ô tô rộng 16,5 m, sức chứa 4 làn xe, hai bên dành cho người đi bộ, mỗi bên 1,5m. Phần kết cấu thép được lắp bởi 6.500 tấn bản trực hướng bằng thép hợp kim cường độ cao. Các bản trực hướng mặt cầu liên kết bằng những mối hàn tự động, dài trên 30 km. Các nhịp cầu dẫn có kết cấu bằng nhịp dầm bê tông dự ứng lực, dài 33m/nhịp. Có tất cả 43 nhịp cầu dẫn (gồm 22 nhịp phía Bắc, 21 nhịp phía Nam).

Chiều dài tính theo đường xe thô sơ: 2.658,42m. Không tính phần chạy bên cánh gà tầng dưới cầu chính, cầu đường xe thô sơ có 29 nhịp (gồm 14 nhịp phía Bắc, 15 nhịp phía Nam).

Tổng khối lượng vật tư chính dùng để xây cầu: Sắt thép: 53.294 tấn. Bê tông: 230.000m3. Lao lắp gần 1000 phiến dầm bê tông các loại, cân nặng từ 54-130 tấn mỗi phiến. 110.000m cọc ống bê tông dự ứng lực Ø 550mm.

Ý nghĩa cầu Thăng Long đến phát triển kinh tế Hà Nội  

Rất nhiều các công trình kiến trúc có quy mô lớn bắt đầu mọc lên, hình thành nên các dãy phố. Điều này đã và đang làm biến đổi vùng nông thôn rộng lớn của huyện Thanh Trì trở thành đô thị hiện đại. Đây xứng đáng là một kỳ tích trong sự phát triển đô thị của thành phố Hà Nội kể từ khi có sự xuất hiện của cầu Thăng Long.

Giảm ùn tắc cầu Long Biên 

Thời gian đầu, cầu Thăng Long không phát huy được hết ưu thế bởi đường dẫn lên cầu lúc đó quá hẹp, có đoạn chỉ rộng khoảng 3,5m, cộng thêm đường xấu nên những người dân ở ngoại thành dồn nhau đi vào đường Yên Viên, qua Đông Anh rồi mới về cầu Long Biên. Thời điểm đó, xe máy cũng không nhiều, xe đạp là chủ yếu. Tuy nhiên, bởi độ dốc lớn nên xe đạp khi đến cầu Thăng Long phải dắt bộ hàng dài km.
 
Chỉ cho tới khi thời kỳ đất nước đổi mới, nhu cầu đi lại bằng xe ô tô và máy bay nhiều hơn, Nhà nước đã đầu tư làm đường cao tốc nối từ cầu Thăng Long tới thẳng sân bay Nội Bài. Nhờ vậy, số lượng người dân lưu thông qua cầu trở nên đông đúc hơn và câu cầu có quy mô bậc nhất Việt Nam đã thực sự phát huy được tác dụng sau hàng chục năm khai thác. 

Các khu vực Đông Anh, Từ Liêm dần trở thành điểm đến trong đầu mối giao thông phía Tây và Tây Bắc thành phố Hà Nội. Nhờ đó, các dự án Vinhomes ở phía quận Từ Liêm cũng được thừa hưởng hạ tầng giao thông phát triển, giúp cư dân thuận tiện, nhanh chóng di chuyển tới các khu vực trong thành phố.

Phát triển giao thông đường sắt vào nội đô

Dần dần, thủ đô xuất hiện hàng loạt các công trình giao thông được xây mới. Ở phía Nam cầu Thăng Long có các trục đường như Phạm Văn Đồng, Cầu Giấy, Hoàng Quốc Việt… Đặc biệt, từ hướng cầu Thăng Long đã được xây thêm tuyến đường sắt phía Tây Hà Nội, từ Ngọc Hồi đi Hà Đông, đường Cổ Nhuế qua cầu Thăng Long tới ga Vân Trì – Đông Anh. Tuyến đường sắt này đã góp phần làm giảm lưu lượng các chuyến tàu hỏa đi qua các phố trung tâm trong thành phố.

Ý nghĩa lịch sử về tình hữu nghị Việt-Xô

Cầu Thăng Long - cây cầu hữu nghị Việt - Xô, được khánh thành vào ngày 9/5/1985, nhân dịp kỷ niệm 40 năm chiến thắng phát xít. Thời gian xây dựng cầu là lần đầu tiên những người thợ cầu Việt Nam được tiếp xúc với các vấn đề tổ chức thi công và phương pháp kỹ thuật mới, tiêu biểu là đắp đảo bằng bao tải, thay khung vây cọc ván thép để xây móng giếng chìm cỡ lớn 18m và bịt đáy trụ cầu ở độ sâu 40 mét trong nền địa chất sét, sỏi cuội, cát.
 
Vào những năm 70 thế kỷ XX, việc thi công móng trụ của cầu bằng công nghệ “định vị giếng chìm chở nổi” với các thợ cầu Việt Nam vẫn còn xa lạ. Song với sự giúp đỡ từ các chuyên gia Trung Quốc và Liên Xô, 16 trụ cầu chính đã được hoàn thiện trong điều kiện khó khăn, luôn phải đối mặt với mưa lũ.
            
Tiếp đó, khi lắp những dầm thép đồ sộ, lần đầu tiên người thợ được tiếp xúc với quy trình công nghệ mới của Đông Âu. Các công việc như phun cát, phun sơn, lấp dàn dầm thép bằng bu-lông cường độ cao đã được bàn tay của chính những người thợ cầu Việt Nam dựng lên trong sự nể phục của các chuyên gia Liên Xô thời đó.

>>> Có thể bạn quan tâm: Cầu Thanh Trì - cầu nối Vinhomes Ocean Park và trung tâm TP

Kết

Trải qua gần 50 năm, rất nhiều cây cầu mới khác cũng được xây dựng vượt qua sông Hồng nhưng cầu Thăng Long vẫn mang một nét đẹp riêng, là chứng tích cho tình hữu nghị của hai nước Việt Nam - Liên Xô.

* Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo tại thời điểm chia sẻ. Để biết thêm chi tiết, quý khách vui lòng liên hệ tới các chuyên gia thuộc lĩnh vực để được tư vấn chi tiết nhất!